ÖMKEP PROJESİ KAPSAMINDA, OKULLARA VERİLEN EĞİTİM VE DANIŞMANLIK HİZMETLERİ:

ÖMKEP PROJESİ (Öyküyle Madde Kullanımını Engelleme Projesi)

Madde kullanımı ile mücadelede, öğrencilere yönelik yapılan eğitimlerin daha etkili olabilmesi için geliştirilmiştir. Gerçek bağımlı hayat öykülerinin hataları analiz edilerek varılan sonuçların gençlere anlatılması tekniğidir. Polis tarafından Türkiye’de yapılan ilk talep azaltımı projesidir.

BAĞIMLILIK NEDİR?

Kullanıcı bir kereden fazladır kullanmaya devam ettiği maddeyi bırakmak istemesine rağmen bırakamıyorsa, tam aksine madde kullanım sayısı arttıkça aldığı dozları da artırıyorsa, maddeyi bulamadığı ya da bırakmak niyeti ile içmediği anlarda maddenin yok hali yani yoksunluğu sebebiyle sıkıntılar, acılar yaşıyorsa, tüm bu süreçte gördüğü zararlarına rağmen maddenin peşinden gidiyorsa ve de hayatını artık kullandığı maddeye göre planlıyorsa bu kişiye “bağımlı”, hastalığına da bir beyin hastalığı olan “bağımlılık” denir. (Uyuşturucunun Harman Yeri, Zafer Ercan, Nemesis Yayınları 2012)

DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ’NÜN (WHO) BAĞIMLILIK YAPICI MADDE TANIMI:

Bitkisel kökenli veya sentetik olup, merkezi sinir sistemini etkileyerek fiziksel ve/veya ruhsal bağımlılık hallerine yol açan, bazı durumlarda tek konulu (kullanmanın devamı üzerine dozajı arttırma ihtiyacının duyulması, tolerans gelişimi), diğer bazı durumlarda ise çoklu madde kullanımları ile tutku yaratan tüm maddelere “bağımlılık yapıcı madde” denir.

ÖMKEP PROJESİ NE DEMEKTİR?

Teknolojiyi insanoğlu ürettiği halde, bu ürettiğinin kölesi olmaktan kurtulamamakta, kalabalıklar içerisinde yalnız kalmaya başlamasından kaynaklanan arayışlar, hızlı değişim içinde boğulan insanı, bağımlılık yapan maddeler ile karşı karşıya bırakabilmektedir.

Madde kullanımı her ülke için ciddiye alınacak bir sorundur. Çünkü bağımlılık süreci başladığında, bağımlı olan kişi, yaşamakta olduğu ülkeye; bu süreçte sorun oluşturmaya başlar, madde kendi başına suç olduğu gibi, başka suçlar da eklenerek sorun büyür, tedavisi ve yaşama yeniden kazandırılması yönünden de masrafa sebep olur.

Ayrıca bağımlı olan insanlar hayatlarının geri kalanında, bağımlı oldukları maddeler yüzünden doğuştan gelen eşitliklerini bozdukları için, nasıl bir şeker hastası, hastalığı ile ilgili gerekli tedaviyi devam ettirmek zorunda ise, bağımlı kişide bağımlılığı ile başa çıkabilme adına, devam ettirmek zorunda olduğu kuralları istese de istemese de hayatının geri kalan kısmında uygulamak zorundadır.

1- BAĞIMLILIK YAPAN BU MADDELER SOKAKTA KARŞIMIZA NASIL ÇIKAR?
2- KARŞIMIZA ÇIKARAN KİM?
3- KİM’ İ GÖRDÜĞÜMÜZDE ALACAĞIMZ TAVIR NE OLMALI?
4- KİM, BU MADDEYİ BİZE NASIL TANITACAK?
5- MADDEYİ NEDEN ALACAĞIZ?
6- ALDIKTAN SONRA BAŞIMIZA GELECEK OLANLAR?
7- BAĞIMLILIK OLUŞTUKTAN SONRA YAŞAM NASIL DEĞİŞECEK?
8- PARMAK İZİ ALINAN BİR İNSANI HAYATININ GERİ KALANINDA NELER BEKLER?

İşte tüm bunları kronolojik bir sırada hedef kitleyi sıkmadan, meraklarını uyandırmadan ÖMKEP Projemiz ile gerçekleştiriyoruz.

ÖMKEP PROJESİNİN HEDEFİ:

Ülkemizin geleceği, gençliğinin iyi yetişmesi ile mümkündür! Projenin hedefi; bağımlı insanların oluşmasının önüne geçmek yani “birincil önleme-engelleme” çalışmasıdır. Konferans vermek doğası gereği zaten zor bir iştir. Hele ki; hedef gurubunuz lise öğrencileri ise bu iş daha da zorlu bir hale gelmektedir. Gençlerin en son isteyecekleri kendilerine nasihat verilmesidir. ÖMKEP Projesi nasihat vermeden eğitmeyi, anlaşılacak ve işe yarayacak bilgiyi vermeyi garanti eder!

ÖMKEP PROJESİNİN UYGULANIŞI:

ÖMKEP Eğitimi, soru-cevap kısmı hariç 50 dakikadır. Etkili olması için tercihen her sınıfa eğitim verilmekle birlikte konferans salonlarında da uygulanmaktadır. Görsel materyal kullanılmaktadır. Soru-cevap kısmı muhakkak olmalıdır. Böylece dinleyicilerin katılımıyla bilgi paylaşımı üst düzeye çıkabilmektedir.

ÖMKEP UYGULAMASINDAN BİR ÖRNEK:

Parmak izi

Parmakların birinci boğumu ile tırnak arasında kalan şekillere parmak izi denir. Ve bu izler her insanda farklıdır. Bir kişinin parmak izleri anne karnında oluşur ve ölene kadar değişmeden devam eder ayrıca dıştan bir müdahale ile parmak izleri değiştirilemez. Bir insan da bulunan on parmak izi bir birinden farklıdır ve birbirine benzemez Ayrıca dıştan bir müdahale ile bir parmak izini diğer parmak izine benzetmek imkânsızdır. İşte parmak izinin bu özelliğinden dolayı, suç işleyen insanların parmak izleri alınarak arşivlenir yani sabıkalı hale gelirler.

Sabıkalı olunca ne olur? İsterseniz bunu canlı bir örnekle paylaşalım; mail yoluyla sorununu paylaşan ve yardım isteyen bir insanımızın durumu! Bana 3 kez mail gönderdi, her satırında yaşadıklarının gereksizliği ve karmaşıklığı vardı. Evet, bu kişiye kullandığı maddenin bağımlısı dememiz mümkün değil belki ama maddenin hayatına bir kez girmesi bile onu ne hale getirmiş, okuyarak görelim…

(Şahsın kimliğinin gizli kalması için, isim ve tarihlerin yerine X kullanılacaktır.)

Bir kereden çok şey olur!

1. mail
İyi akşamlar, sizden bir konuda yardım talep etmekteyim. Konuyu tüm ayrıntıları ile size anlatmak istiyorum; X.X.2001 tarihlerinde Narkotik polisinin yaptığı operasyonlar sırasında çantamda bir adet ekstazi hapı ile yakalandım. Yanımda 3 kişi daha vardı. Şubeye götürülüp ifademiz alındı. İfademde çok az süredir yalnızca gece kulüplerine birkaç defa gittiğim zaman kullandığımı söyledim. Yanımdaki arkadaşların bu olayla ilgisi olmadığını benim onlardan ayrı olarak eğlenmeye gittiğimiz kulüpte birisinden aldığımı söyledim. Yanımdakilerde bunu doğrulayarak hiç kullanmadıklarını söylediler. 2 erkek ve 1 bayan arkadaşlardan yalnızca bayan olanı benim çok eski sınıf arkadaşım, diğeri onun sevgilisi ve sevgilisinin arkadaşı olan ve benim o akşam tanıştığım bir çocuk. Şubede resimlerim çekildi fişlendim! Daha sonra X ayında 2. mahkememe çıktım. Bu arada ailem Şube Müdürü tarafından bilgilendirildi. Mahkemeye babamla gittim. Hâkim Hanıma çok üzüntülü ruhsal olarak boşluk yaşadığım bir dönemde yanlış arkadaş seçimimden dolayı birkaç defa bu hapı denediğimi ama ne aile, ne iş yaşamım açısından bu tür ortamların asla bana göre olmadığını, bağımlı olmadığımı ve gözaltına alındığım günden itibaren asla kullanmadığımı X sektöründe çalışan kariyer sahibi olduğumu belirttim. Pişman olduğumu söyledim. Gerçekten de bunların hepsi doğrudur. Duruşmada karar verileceğini düşünürken, hâkim beni çok şaşırtan bir şey söyledi. Yanımdaki kişilerin idrar tahlil raporlarında ekstazi hapı içtikleri tespit edilmişti. Çok şaşırmıştım çünkü kız arkadaşıma, yakalandığımızda birkaç kere gerçekten kullanıp kullanmadığını sorduğumda bana asla demişti. Hatta şubedeyken şube müdürü bizi odasına çağırıp konuştuğu zaman ona da aynı şeyi söylemiş ve kendisinin nezarethanede kalmasının büyük bir yanlışlık olduğunu savunmuştu. Hâkim onlarında ifadelerini almak için mahkemeyi X ayına erteledi. İki davayı da birleştirdi.

Şimdi benim sizden öğrenmek istediğim konu; bana ne olacağına dair, hiçbir fikrim yok. Tanıdığımız avukatlara, ailemi tanıdıkları için başvuramıyoruz. Şube müdürünüze kadar çıkıp yardım istemeyi düşünüyorum. İlk kez polislik bir olay başıma geliyor ve kariyerim açısından çok kritik!
- Para cezasına çarptırılırsam bu sicilime işler mi?
- Fişlendim, parmak izlerim alındı. İş değişikliğim söz konusu ve daha önce çalıştığım X yerden bir iş teklifi aldım, oraya geri dönmek istiyorum. Acaba öyle bir yerde benim sicilimi GBT (Genel Bilgi Toplama) de incelerlerse bu durumum ortaya çıkar mı?
- Hâkimin beni affetmesi için ne yapabilirim?
- Yanımdaki kişilerin idrar tahlillerinde içtiklerinin ortaya çıkması benim durumumu ne şekilde etkiler?
- Eğer para cezası verilirse bu ne kadar TL olur?

Lütfen engin tecrübelerinizi benden esirgemeyin ve ne olursunuz bana yardımcı olun, gerçekten danışabileceğim kimsem yok ve gerçekten çok pişmanım, yardım elinizi bana uzatmanızı çok acil olarak bekliyorum. Teşekkür ederim... 

2.mail
X.X.2002 tarihinde size bir sorunumu mail çekmiştim ve bana yardımcı olmanızı rica etmiştim. Mail adresimi eksik yazmış olduğumdan dolayı bana cevap gönderememiş olabilirsiniz. Tam adresi tekrar yazıyorum:
x_xxxxx@xxx.com

X.X.2002 tarihli mailime cevap verirseniz ve bana yardımcı olabilirseniz beni gerçekten içinde bulunduğum müşkül durumdan kurtarmış olacaksınız. Sizlere şimdiden teşekkür ediyorum ve acil olarak yardımlarınızı bekliyorum.

1. ve 2. maillere cevabım
Size sağlıklı bir bilgi vermem için, anlattıklarınızın ışığında arşivden dosyanıza bakmam büyük kolaylık sağlayacaktır. Eğer isminizi vermek isterseniz, isminizden dosyanızı bularak elimden geleni yapmaya çalışırım.

3.mail
Sayın Zafer Bey, öncelikle mailime cevap verdiğiniz ve bana yardımcı olmak istediğiniz için gerçekten teşekkür ederim. Benim tam ismim X xxxxx. Olayın geçtiği tarih hatırladığım kadarıyla X. X. 2001 sıralarıydı.

Zafer Bey ikinci mahkemem X.X.2002 tarihinde X Adliyesinde 3. Asli Ceza Mahkemesinde sabah 9.30 da. Hâkim Hanım o gece yanımda olan kişilerinde, ifadelerinde kullanmadım deyip, tahlillerinde kullandıkları ortaya çıktığı için çağırmıştı. Ben ise bana verilebilecek para veya Allah korusun herhangi bir hapis cezasından çok korkuyorum. Çünkü sicilime işlenirse X tarihinde, Allah’ın izniyle X yerdeki yeni işime giremem diye çok korkuyorum. Çünkü önemli bir bölgede çalışacağım ve “GBT” den beni araştırabilirler. Bu yüzden, bu olaydan beraat etmek istiyorum ama mahkemede ne söyleyeceğim, bilemiyorum.

Dosyamı incelerseniz ve yoğun iş ortamınızda bana zaman ayırıp, yardımcı olabilirseniz gerçekten size minnettar kalacağım. Zafer Bey,  fazla başınızı ağrıttımsa özür dilerim ama sizin de yazılarımdan anlayabileceğiniz gibi yaptığım şeyden çok pişmanım ve bu olayın hayatımı kötü bir şekilde etkilemesinden çok korkuyorum. Ailem de çaresiz bir şekilde mahkeme gününü bekliyor. Onları üzmek ve utandırmak istemiyorum. Çünkü geçen zaman diliminde yeterince yıprandılar. Sizden olabilecek en acil şekilde cevap bekliyorum.
Teşekkür ederim.

3. maile cevabım
Arşivden isminiz sayesinde, dosyanıza ulaşarak inceledim. Yazdıklarınızdan şüphem olmamakla birlikte, bir kez daha emin oldum. Mailinizde belirttiğiniz gibi çalışacağınız yer çok önemli bir konumda, maalesef Size tozpembe bir tablo çizmek, anlık olarak Sizi rahatlatmamı sağlayabilir ama bunun devamında karşılaşacağınız gerçekler daha fazla üzülmenize sebep olabilir. O yüzden açık ve net söylüyorum; kullandığınız ve üzerinizde bulunduğu için gözaltına alınmanızı sağlayan maddeden dolayı, mahkeme sizi suçlu bulur ise sabıkalı hale geldiğiniz için, GBT sorgularında bu fiili işlemiş olmanız maalesef karşınıza çıkacaktır. Yani iş başvurusu yaptığınız yer, Sizden Adli Sicil Kaydı istediği takdirde, bu gerçek ile karşılaşacaksınız. Üzgünüm… Ama lütfen bu durum yaptığınız yanlışın, üstüne yanlış eklemenize neden olmasın. İnadına devam edin ve bağımlılık yapıcı maddelerden uzak durun!

BİR KERE, ÇOK KERELERİN BAŞLANGICIDIR!

BİR; UYUŞTURUCU İÇİN EN BÜYÜK SAYIDIR!


ÖMKEP PROJESİ KAPSAMINDA, OKULLARA VERİLEN EĞİTİM VE DANIŞMANLIK HİZMETLERİ:

Ergen Eğitimi ve Danışmanlık
- Merak uyandırmadan,
- Gereksiz detaylandırmalardan uzak,
- Madde tasnifi yapmadan,
- Maddeleri detaylandırmadan, soruna bütüncül yaklaşım,
- Yasal olan-olmayan ayrımı yapılmaksızın,
- Uyuşturucu-uyarıcı farkı ve farksızlığını vurgulayarak,
- Gerçek yaşam öyküleri,
- Narkotik Polisliğinin Sokak tecrübeleri,
- Madde kullanımının olasılığını artıran ortam ve çevre bilgisi,
- Ebeveynleri ile kurdukları ilişkiler,
- Okul ve çevre,
- Eğlence anlayışı,
- Sosyal medya ve bağımlılık,
- Madde kullanan gencin, yeniden kullanmama sürecine getirilmesi,

Ebeveyn Eğitimi ve Danışmanlık
- Maddelerin tasnifi ve resimleri ile detaylı anlatımı,
- Maddelerin kullanım yöntem ve belirtileri,
- Ev ortamında genç maddeyi nasıl kullanır?
- Gece hayatı, kulüpler ve madde kullanımı,
- Arkadaşları ile ilişkileri ve O’nun çevresini tanıyabilmenin önemi,
- Cep telefonu ve internetin madde kullanım sürecindeki rolü,
- Sosyal medyanın madde kullanımdaki yeri,
- Ergenlik döneminde madde kullanım riskleri,
- Her iki ebeveyninde çalışması veya boşanmış ailelerde gençlere karşı davranış tarzı,
- Maddelerin sokak dili,
- Maddelerin kullanım anında ortaya çıkan argosu,
- Gençlerin madde kullanımı ile ilgili en sık sorduğu sorular ve cevapları,
- Madde kullanan bir gence nasıl yaklaşılmalıdır?
- Madde kullanan gencin rehabilitasyon süreci,

Okul Güvenlik Görevlilerine Madde Konusunda Eğitim ve Danışmanlık
- Okul çevresinde dikkat edilmesi gereken hususlar,
- Okulun hangi bölgelerinde madde kullanım alanlarının yaratılabileceği,
- Tüm maddelerin tasnifi, kullanım yöntemleri ve okul içinde karşılaşılma ihtimali olan maddelerin tanımlanması ve nasıl engelleneceği,
- Madde veya madde kullanım tespitinde nasıl davranılacağı,
- Okul içerisinde dikkat edilmesi gereken hususlar.

Okul Rehberlik Servisleri ile işbirliği
- Madde kullanımı tespit edildiğinde doğrudan iletişimle nasıl bir davranış şeklinin geliştirileceğine birlikte karar verilmesi,
- Ebeveynler ile özel görüşmeler,
- 24 saat cep telefonu ile destek, (Okul-aile-genç)
- Madde kullanan gençle özel sosyal dayanışma görüşmeleri
 
ZAFER ERCAN
(Kısa Özgeçmiş)

1974 yılında doğdu. İlk, orta, lise tahsilini Antalya’da yaptıktan sonra 1992 yılında Polis Akademisi’ni kazandı. 1996 yılında Komiser Yardımcısı rütbesi ile mezun olup İstanbul Motosikletli Trafik Timlerinde bölge amirlikleri ve eğitim amirliğinde görev yaptı. 1997 yılında İstanbul Narkotik Şube’ye tayin olan Zafer Ercan 5 yıl süreyle Sokak Timleri Operasyon ekipler Amirliği’nde ekip amiri olarak sokaklarda perakende uyuşturucu satışı ile mücadele etti, çok yakından tanıdığı bağımlıların dünyasına bu çalışmaları sırasında girmiş oldu.

Sokakta yapılan mücadelenin tek başına yeterli olmadığı düşüncesiyle başladığı eğitim çalışmaları kendisinin de bilmediği birçok kapıyı açtı. Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Dairesi bünyesinde, “Madde Kullanımını Önleme Büro Amirliği”nin, ilk kez bütün illerde kurulmasını sağladı. Yine ilk kez, İstanbul Narkotik Şube Müdürlüğü’ne ait internet sayfasının içeriğini hazırlayarak, sayfa üzerinden başta “bilgilendirme” olmak üzere, “ünlülerle söyleşiler”, “yaşanmış öyküler” ve “gönüllü psikolog eşliğinde vatandaşa hizmet”, gibi birçok yeniliği ilk bu sitede başlattı. Benzer hizmetlerini halen, kendine ait olan www.zaferercan.com ve www.bagimlilikdanismani.com adlı sitelerinde sürdürmektedir.

İstanbul Üniversitesi, Adli Tıp Enstitüsü’nde yüksek lisans yapıp, “Adli Bilimler Uzmanı” unvanı aldı, ardından İstanbul Üniversitesi, Psikiyatri Ana Bilimi tarafından 2 yıl süreyle verilen Bağımlılık Danışmanlığı eğitimini tamamlayarak “Bağımlılık Danışmanı” oldu.

Polis tarafından yapılan talep azaltımı projelerinin ilki olan ÖMKEP Projesini (Öyküyle Madde Kullanımını Engelleme Projesi) hazırlayarak hayata geçirdi. Başta kendi kurum personeli olmak üzere, birçok başka kurum personellerine eğitimler verdi. Bugüne kadar bağımlılıkla mücadele alanında gerek yurt içi, gerekse yurt dışında olmak üzere verdiği eğitimler 1500’ün üzerindedir. Bağımlılıkla mücadele alanında yazdığı 5 öyküsü, çizgi kitap haline getirilerek 195.000 adet basılmış, başta İstanbul ve Bingöl olmak üzere birçok ilde ücretsiz dağıtılmıştır. Bugüne kadar yazdığı hikâyelerden 4 tanesi tiyatro oyunu haline getirilerek çeşitli tiyatro gurupları tarafından sahnelenmiştir.

Osman Sınav Yapımı Pars Kiraz Operasyonu sinema filmi ile Pars Narkoterör dizilerinin narkotik danışmanlığını yapmıştır. Birol Güven Yapımı Arka Sıradakiler ve Çocuklar Duymasın dizilerinde sosyal sorumluluk anlamında birer bölümlerine hem metin yazarlığı yapmış hem de kendisi rol almıştır. İstanbul’da çalıştığı dönemde Polis Radyosu’nda program yapan Zafer Ercan’ın halen farklı radyolarla sosyal sorumluluk projeleri devam etmektedir.

“Testi Kırılmadan”, “Kapımızdaki Düşman: Uyuşturucu”, “Aşkın Dört Element Hali”, “Kelebek Etkisi”,  “Bağımlılıktan Kaçışın Tiratları” ve “Uyuşturucunun Harman Yeri” isimli kitapları yayınlanmıştır.

2008-2011 yılları arasında Bingöl, Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürü olarak görev yapmış, halen 4. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesiyle Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde görevine devam etmektedir.

Tecrübeleri ile ortaya çıkardığı; “İnsana Sonsuz, Bağımlılığa Sıfır Tolerans!” sloganı ile mücadelesine resmi kimliğinin ötesinde Eskimeyen Sivil Narkotik Polisi olarak devam etmektedir.